کسبوکارهای موفق در نوآوری پیشگام هستند و بخشی از این اتفاق به دلیل وجود رهبرانی است که به پیشبرد نوآوری اهمیت میدهند.
دنیای کسبوکار دائما در حال تحول و تکامل است و به همین دلیل تطبیقپذیری و نوآوری کلید بقای سازمانها به شمار میروند. در چنین محیطی، نمیتوان نقش رهبری را نادیده گرفت، در واقع یک رهبر واقعی توانایی شکل دادن به جهتگیری، فرهنگ و ظرفیت خلاقیت یک سازمان را بر عهده دارد.
در این مقاله عواملی را بررسی میکنیم که باعث میشوند برخی رهبران نسبت به رهبران دیگر در زمینه نوآوری عملکردی متفاوت و بهتر داشته باشند. اما پیش از آن بیایید به نقش رهبری در هدایت نوآوری بپردازیم.
نقش رهبری در نوآوری
رهبری نقشی اساسی در هدایت نوآوری یک سازمان دارد چون معمولا رهبران وظیفه دارند محیطی مناسب ایجاد کنند تا کارمندان نسبت به داشتن تفکر خلاقانه و ریسکپذیری ترغیب شوند. رهبران مؤثر چشمانداز و هدف روشنی ارائه میدهند که افراد تیم را برای رسیدن به اهداف مشترکشان تشویق میکند و افرادی که به نوآوری اهمیت میدهند نقش کاتالیزورهایی را دارند که وضعیت موجود را بهبود بخشیده و کسبوکار را به دنیایی هیجانانگیز و ناشناخته هدایت میکنند.
ویژگیهای رهبرانی که نوآوری مؤثر را در سازمان پرورش میدهند
رهبرانی که نوآوری را به طور مؤثر در سازمان رشد میدهند دارای ویژگیهای خاصی هستند که مثل سبک خاص یک هنرمند یا ملودی منحصربهفرد یک آهنگساز عمل میکنند. این ویژگیها ترکیبی از خصوصیات فردی، ذهنیت و رویکرد رهبری هستند که آنها را قادر میسازد تا نوآوری را در سازمان خود پرورش دهند.
در ادامه به برخی از مهمترین ویژگیهای رهبری توانمند در هدایت نوآوری میپردازیم:
قابل اعتماد: رهبران واقعی بستری برای اعتماد به وجود میآورند و اعضای تیم را از محدوده راحتی خود خارج میکنند تا بهترین ایدههایشان را به اشتراک بگذارند. قابل اعتماد بودن این رهبران ارتباط و همکاری آزادانه را که بخشی کلیدی در رشد نوآوری به شمار میروند، ترویج میدهد.
ذهنیت رشد: رهبرانی که ذهنیت رشد دارند، شکستها را به چشم فرصتی برای یادگیری و رشد میبینند. این افراد با نهادینه کردن ذهنیت رشد در افراد تیم خود فرهنگی را به وجود میآورند که در آن اشتباهات به عنوان گامی برای پیشرفت در نوآوری پذیرفته میشود.
ذهنیت نوآوری: وقتی که رهبر پذیرای ایدهها، فرآیندها و رویکردهای نوین باشد، خلاقیت و پذیرش ریسک در تیم پرورش پیدا میکند و باعث میشود اعضای تیم وضعیت موجود را به چالش بکشند و سبک تفکر نوآورانه در آنها تقویت شود.
ایجاد فرهنگ نوآوری
اما به خاطر داشته باشید نوآوری در محیطی رشد میکند که فرهنگ آن نهادینه شده باشد. به این دلیل که رهبران در شکلگیری این فرهنگ نقش خیلی مهمی دارند. اما برای ایجاد محیطی با فرهنگ نوآوری باید به چه نکاتی توجه کرد؟ برای پاسخ به این سؤال جدول زیر را مشاهده کنید:
برقراری ارتباط سالم و آیندهنگرانه و ارائه منابع و ابزارهای مورد نیاز |
ترویج همکاری، ارتباط آزاد و به اشتراکگذاری ایدهها برای الهامبخشی و انگیزه دادن به اعضای تیم |
پذیرش و حمایت از افکار نوآورانه از طریق اجرایی کردن آنها و ابراز قدردانی |
ایجاد فضایی برای ارزش بخشیدن به آزمونوخطا، نمونهسازی و یادگیری از شکستها |
استفاده از ابزارهای کاربردی برای درک وضعیت فعلی و کشف نوآوریهای ممکن در مدلهای کسبوکار شرکت |
استراتژیهای پیشبرد همکاری
برای پرورش نوآوری در یک شرکت، همکاری اعضای تیم ضروری است. رهبران میتوانند با تشکیل تیمهای مختلف برای استفاده از مهارتها و دیدگاههای متنوع، فرهنگ همکاری را تقویت کنند. علاوه بر این به اشتراک گذاشتن دانش، ایدهها و رویکردهای جدید با اعضای دیگر تیم باعث میشود دیدگاههای جدیدی شکل بگیرد که در آن حرف همه شنیده میشود و ارزشمند تلقی میگردد.
تعیین هدفهای بلندپروازانه
رهبران نوآور کسانی هستند که از به چالش کشیدن مرزهای کنونی نمیترسند و ریسکپذیرند. این دقیقا همان چیزی است که نوآوری را در هسته خود شکل میدهد. پس برای به چالش کشیدن مرزها باید اهدافی بلندپروازانه اما قابل دستیابی تعیین کرد. چگونه؟ در ادامه مطلب توضیح میدهیم.
o تعیین اهداف SMART:
اول از هرچیزی باید چشمانداز خود را با استفاده از تکنیک SMART به اهداف مشخص (Specific)، قابل اندازهگیری (Measurable)، قابل دستیابی (Achievable)، واقعگرایانه (Realistic) و دارای محدودیت زمانی (Time-based) تبدیل کنید.
نکته مهم: این اهداف باید مرزهای وضعیت ممکن را به چالش بکشند اما نباید به قدری غیرقابل دستیابی باشند که انگیزه را نابود کنند.
o پیشبینی آینده:
با تصور آینده و چشماندازی جذاب برای کسبوکارتان شروع کنید. این آینده ممکن است شامل مواردی مثل ایجاد محصولی متحولکننده، تغییر استاندارد صنعتی یا داشتن تاثیرات اجتماعی قابل توجه باشد.
o همراستایی با هدف سازمانی:
اطمینان حاصل کنید که چشمانداز شما با هدف و ارزشهای اصلی سازمان در یک راستا قرار دارد. این همراستایی باعث میشود که اهداف شما برای تیم و ذینفعان قابل درک باشد.
o ارتباط و جذب حمایت:
این اهداف را با تیم خود به طور شفاف مطرح کنید و توضیح دهید که چرا اهمیت دارند؟ و چگونه میتوان به آنها دست یافت؟ بعد از آنها بازخورد بگیرید و البته آماده باشید که براساس بازخوردها اهدفتان را اصلاح کنید.
o ایجاد محیطی حمایتی:
محیطی به وجود آورید که از ریسکپذیری پشتیبانی کند و با تحلیل و بررسی شکستها و استراتژیهای ناموفق، یادگیری را بهبود ببخشید. این مورد برای این که افراد تیمتان احساس امنیت کنند و بتوانند اهداف چالشبرانگیز را با انگیزه بیشتری دنبال کنند حیاتی است.
o پیگیری پیشرفت:
پیشرفت تیم را در راستای رسیدن به هدف ارزیابی کنید. در واقع با بررسی روند پیشرفت به طور منظم میتوانید تعهد را در افرادتان تقویت کنید و البته در صورت نیاز به تغییر استراتژی، آن را اعمال کنید. یادتان باشد که در طول مسیر دستاوردهای مهم را جشن بگیرید تا انگیزه و روحیه اعضای تیم برای ادامه دادن حفظ شود.
o تکرار و یادگیری:
وقتی هدفی به دست آمد یا به یک مرحله مهم رسید، زمانی را به بررسی پروسه اختصاص دهید. دقت کنید که چه کارهایی موثر بوده و چه کارهایی را میتوان به طور متفاوتی انجام داد تا به نتیجه بهتری رسید. این مرحله باعث میشود بتوانید برای تعیین اهداف جدید عملکرد بهتر و موثرتری داشته باشید.
و در پایان باید بگوییم که…
فراموش نکنید که رهبر نقش یک کاتالیزور حیاتی برای هدایت و رشد نوآوری را ایفا میکند. رهبرانی که به ایجاد اعتماد اهمیت میدهند، پرورش ذهنیت رشد برایشان در اولویت است و فرهنگ همکاری را در فضای کار پرورش میدهند، پایهگذار سازمانی نوآور هستند. رشد موفقیت در چنین محیطهایی با سرعت و اثربخشی بیشتری اتفاق میفتد، چرا که اینگونه رهبران تیمها را به چالش میکشند و از مرزها فراتر میروند تا جلوتر از رقبا حرکت کنند.
دیدگاهها